Sinds maart geldt een verplichting voor het aanleggen van een laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken. Een potentiële flinke duw in de rug voor de transitie naar elektrisch wegverkeer. Maar hoe leid je dit in goede banen zonder het elektriciteitsnet te overbelasten? We vroegen het aan Rutger de Croon, manager marktontwikkeling bij Kennis- en innovatiecentrum ElaadNL, een initiatief van de Nederlandse netbeheerders. 

De Croon is sinds 2010 betrokken bij de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. “Ik heb de eerste laadpaaltjes voorbij zien komen”, zegt hij. “Inmiddels zitten we in een heel andere fase. We brengen nu in kaart wat er nodig is om een landelijk dekkend netwerk te hebben waar je met je elektrische kunt laden. Wat daarbij hoofdbrekens kost, is dat een logische plek voor bijvoorbeeld een snellaadstation lang niet altijd op een plek ligt waar het elektriciteitsnet dat aan kan. Neem bijvoorbeeld het traditionele tankstation langs de snelweg, dat is qua elektriciteitsnet vaak zeer beperkt waardoor automatisch flinke maatschappelijke investeringen op het vlak van netverzwaring nodig zijn.”

Vijftig jaar vooruitkijken

De nieuwe verplichting voor laadinfrastructuur in woonwijken komt niet uit de lucht vallen en lijkt dan ook een logische stap om het elektrisch wegverkeer verder te brengen. Toch geeft het stof tot nadenken, volgens De Croon. “De vraag is of we hiermee genoeg doen. Ontwikkelingen in mobiliteit gaan sneller dan in de gebiedsontwikkeling. Naar verwachting zal alle verkoop van nieuwe auto’s in 2030 bijvoorbeeld al zero-emissie zijn, dat is over tien jaar al. Dan rijden er ongeveer 1.8 miljoen elektrische voertuigen rond. Daar staat tegenover dat we in de gebiedsontwikkeling nieuwe wijken neerzetten voor minimaal 50 jaar. Je bouwt een gebied dat klaar is voor de toekomst, want je wil niet dat de hele boel na een paar jaar alweer open moet. Dat betekent dat we verder vooruit moeten kijken dan we nu al doen.´

Groei bijhouden

“Om de toename van het aantal elektrische auto’s en bijbehorende laadinfrastructuur bij te houden, moeten we nadenken over een verdeling van de beschikbare stroom in ons net. Ons stroomnet heeft het grootste gedeelte van de dag overcapaciteit. Die stroom kan je aan de laadpalen geven. Verder zou je het laden van voertuigen slimmer over de dag kunnen spreiden, het zogenaamde Smart Charging. Daarbij is het mogelijk om auto’s automatisch te laten laden op tijden dat het elektriciteitsnet niet zo zwaar belast wordt. Daarbij is het voorspellen van laadscenarios (waar, hoeveel en wanneer gaan auto’s laden) in ieder geval essentieel.” En de volgende stap zou zelfs kunnen zijn dat je auto’s gaat ontladen op momenten dat er pieken zijn in het energieverbruik in de woningen, zodat de auto als een soort accu gaat functioneren. De eerste experimenten op dit vlak worden al uitgevoerd, bijvoorbeeld in de wijk Lombok in Utrecht.”

Langzaam internet

Volgens De Croon is regulering een hele belangrijke stap in de doorontwikkeling van concepten als Smart Charging. “Technisch is er al heel veel mogelijk. We zouden hoeveelheid stroom voor de laadpalen in een woonwijk tijdelijk kunnen verlagen op het moment dat de elektriciteit in de woningen zelf een piek opleveren en overbelasting dreigt. Nu mag dat volgens de regelgeving niet omdat je dan niet altijd een gegarandeerd vermogen krijgt.” De Croon ziet een wisselende capaciteit op laadpalen als iets waar consumenten ook aan zullen wennen. Het voorkomt overbelasting van het stroomnet.  “Vergelijk het met internet, daar accepteren we ook van dat het niet altijd dezelfde bandbreedte heeft omdat het anders overbelast wordt. Met laadpalen gebeurt straks wellicht hetzelfde.”

Neem laadinfrastructuur mee in Programma van Eisen voor nieuwe woonwijken

“Ons energiesysteem moet goed voorbereid zijn, maar je moet ook de juiste eisen stellen aan de laadinfrastructuur zelf. Plaats laadpunten die met open standaarden werken. Zodat je altijd in staat bent om slim te laden, ongeacht de auto die je hebt. Wat mij betreft leg je die keuzes vast in het Programma van Eisen voor een woonwijk.”

Volgens De Croon is het daarnaast belangrijk om nu al te kiezen voor woningaansluitingen die hogere stroomuitgaves aankunnen. “Dat kost nu meer geld, maar straks hebben we daar profijt van. De laadpalen staan nu vaak aangesloten op aansluitingen die dat eigenlijk niet aankunnen. Zeker in nieuwbouwwijken zou je zwaardere aansluitingen moeten hebben. Daar verwacht je dat bewoners uiteindelijk vrijwel allemaal elektrisch gaan rijden.”

Doorpraten over dit onderwerp? Neem contact op met onze expert Gebiedsontwikkeling Maarten de Vries.

Lees hier dit eerder geschreven artikel over laadinfrastructuur in woonwijken.

Interessante artikelen

Lees de 3 meest actuele artikelen over MaaS

Luistertip: een radicaal herontwerp van Amsterdam

Luistertip: een radicaal herontwerp van Amsterdam

Af en toe komen de leden van ons platformteam iets tegen wat we jullie niet willen onthouden. Zoals deze podcast met Managing Director Eindhoven AI Systems aan de TU Eindhoven over een radicaal herontwerp van Amsterdam. Wat als je een stad compleet opnieuw...

Lees meer
Hoe voorkomen we fietsfiles in de stad?

Hoe voorkomen we fietsfiles in de stad?

In een steeds drukker wordende stad lijkt de fiets het perfecte vervoersmiddel. Klein, schoon, geruisloos, gezond en goedkoop. De fiets is dan ook populair in de stad. Maar er zit een grens aan die populariteit, met een gebrek aan fietsstallingen en zelfs fietsfiles...

Lees meer