Dimitri Poncin en Jan Willem Plomp werkten de afgelopen jaren aan de implementatie van intelligente verkeerslichten (iVRI) in Haarlem. De slimme techniek wordt steeds concreter maar levert daardoor ook steeds scherpere dilemma’s op. We onderzochten de stand van zaken van de iVRI in 5 vragen.

‘Er zitten maar 60 seconden in een minuut. Als je de een voorrang geeft, leg je de andere een limiet op.’

Waar staan de intelligente verkeerslichten van de provincie Noord-Holland?

Jan Willem: ‘Op 13 kruispunten op provinciale wegen rondom Schiphol. Dat is een bewuste keuze om in één gebied te testen met voldoende auto’s, logistiek, fietsers en voetgangers.’ Dimitri: ‘Om innovaties in de praktijk te brengen, is voldoende verkeer nodig.  Alleen, hoe drukker het is, hoe groter de risico’s dat er in het innovatietraject iets misgaat. Daar moeten we dus goed op letten. ’

Wat maakt die verkeerslichten zo intelligent?

Dimitri: ‘Een iVRI krijgt (op termijn) data binnen uit meerdere bronnen.  Daardoor weet de iVRI beter dan de huidige generatie verkeersregelinstallaties hoeveel verkeer op de weg rijdt en wat voor verkeer dat is. Een iVRI herkent verkeer, anticipeert, prioriteert én communiceert daarover. Dat gebeurt allemaal via een open data-standaard.’ Jan Willem: ‘Omdat een iVRI communiceert, kan die – bijvoorbeeld – gebruikt worden om bepaalde soorten verkeer voorrang te geven. De intelligentie ontstaat dus doordat het verkeerslicht onderdeel van een keten uitmaakt, van wegbeheerders tot aan serviceproviders. Al die schakels hebben een eigen bijdrage aan de uitwerking van de iVRI.’

‘De verkeersveiligheid staat voorop maar ook de cybersecurity is een belangrijk vraagstuk.’

Hoe bepaal je welk verkeer voorrang krijgt?

Jan Willem: ‘Dat is een van de interessante dilemma’s van de iVRI. Beleidsmakers moeten kiezen welke vervoersstromen ze voorrang geven. Ben je een logistieke gemeente of vind je OV belangrijk in de stad? Of worden er doelen geformuleerd op milieu en leefbaarheid. Die keuze heeft impact. Er zitten maar 60 seconden in een minuut. Als de een voorrang krijgt, leg je de ander een limiet op. De techniek maakt sturen op doelgroepen mogelijk, en de politiek moet die keuze uiteindelijk maken.’

Wat zijn andere dilemma’s van de iVRI?

Jan Willem: ‘De weggebruiker krijgt straks op een app informatie over het verkeerslicht in het voertuig, bijvoorbeeld op de smartphone. De kans bestaat dat een weggebruiker meer naar het scherm kijkt dan door de voorruit naar buiten. Daar moeten we een veilige weg in vinden. Uiteindelijk willen we ernaartoe dat de informatie rechtstreeks in de auto zelf wordt uitgezonden, bijvoorbeeld in het dashboard of in een assisterend rijsysteem. Dimitri: ‘De verkeersveiligheid staat voorop maar ook de cybersecurity is een belangrijk vraagstuk. Dat iedereen met de data kan werken betekent ook dat het moeilijker wordt om de veiligheid van die data te reguleren. Het is essentieel dat we daar goed over nadenken.’

‘Hoe drukker het is, hoe groter de risico’s dat er in het innovatietraject iets misgaat. Daar moeten we dus goed op letten.’

Waar liggen de uitdagingen van de iVRI op dit moment?

Dimitri: ‘Wij zitten in een innovatietraject. Daar komen kinderziektes uit die we moeten oplossen. Daarna zijn er schitterende kansen om de iVRI grootschalig toe te passen. Voor verkeerskundige effecten hebben we veel weggebruikers nodig die data leveren en ontvangen. Deze weggebruikers komen er pas als er veel iVRI’s zijn. Het bekende kip-ei effect. Het kan dus nog even duren voor we echte effecten gaan zien.’

Jan Willem: ‘Met het ophalen, versturen en verwerken van verkeersdata gaan we beter verkeer regelen, maar we worden ook afhankelijk van de gehele keten. Verkeerskundig beheer, beheer van de keten, techniek en security en privacy wordt complexer en de aanschaf en beheerkosten nemen toe. Hier moeten we onze organisaties goed op voorbereiden.’

Kom naar de Vakbeurs Mobiliteit in Houten

Jan Willem Plomp is senior adviseur Smart Mobility bij de Provincie Noord-Holland en tevens thematrekker Fysieke en Digitale Infrastructuur voor het programma Smart Mobility bij de Metropoolregio Amsterdam.
Dimitri Poncin is senior adviseur VRI voor de Provincie Noord-Holland.

Het MRA Programma Smart Mobility deelt 27 en 28 november 2019 op de Vakbeurs Mobiliteit in Houten ervaringen van Provincie Noord-Holland op het gebied van iVRi’s.